## Hoofdstuk 8. Afbeeldingen combineren

## 1. Inleiding tot lagen

U kunt aan lagen denken als aan een stapel schijven. Door lagen te gebruiken kunt u een afbeelding construeren van verscheidene conceptuele delen, waarvan elk kan worden bewerkt zonder een ander deel van de afbeelding te beïnvloeden. Lagen zijn bovenop elkaar gestapeld. De onderste laag is de achtergrond van de afbeelding en de componenten in de voorgrond van de afbeelding staan daar boven.

Afbeelding 8.1. Een afbeelding met lagen

Lagen van de afbeelding

De afbeelding als geheel

Er is geen limiet aan het aantal lagen dat een afbeelding mag hebben, alleen de hoeveelheid beschikbare geheugen op het systeem. Het is niet ongewoon voor gevorderde gebruikers om te werken met afbeeldingen met dozijnen aan lagen. U kunt lagen groeperen om uw werk gemakkelijker te maken en er zijn heel veel opdrachten om lagen af te handelen.

De organisatie van lagen in een afbeelding wordt weergegeven in het dialoogvenster Lagen. Hoe het werkt wordt in detail beschreven in het gedeelte dialoogvenster Lagen, maar we zullen enkele aspecten ervan hier bespreken, in relatie tot de eigenschappen van de lagen die ze weergeven.

Elke geopende afbeelding kan een of meer actieve tekenbaren hebben. Een “tekenbare” is een concept van GIMP dat lagen omvat, maar ook verscheidene andere items, zoals kanalen, laagmaskers en het selectiemasker.

In de basis is een “tekenbare” alles waarop kan worden getekend met tekengereedschappen. Als een laag momenteel actief (d.i. die is geselecteerd), wordt die geaccentueerd weergegeven in het dialoogvenster Lagen. Als slechts een laag is geselecteerd, wordt de naam ervan weergegeven in het statusgebied van het afbeeldingsvenster.

Klik op ene laag om die te activeren. Meerdere lagen selecteren, gebruik de veel gebruikte aanpassingstoetsen Shift voor het selecteren van een bereik en Ctrl voor het toevoegen of verwijderen van ene laag uit de selectie. Als geen van de lagen is geaccentueerd, betekent dat dat de actieve tekenbare iets aders is dan een laag.

Het hoofdmenu heeft een submenu Laag dat opdrachten bevat die de actieve laag of lagen van de afbeelding beïnvloeden. Het contextmenu van het dialoogvenster Lagen heeft zelfs nog meer opdrachten. Toegang tot dat menu kan worden verkregen door met rechts op een laag te klikken.

Er zijn verscheidene typen lagen. De meest voorkomende is de rasterlaag, die de standaard is. Andere typen lagen zijn tekstlagen, vectorlagen en koppelingslagen. Elk hiervan heeft extra eigenschappen en opdrachten, specifiek voor hun doel.

### 1.1. Laagattributen

Elke laag in een afbeelding heeft een aantal belangrijke attributen:

Naam

  Elke laag heeft een naam. Die wordt automatisch toegewezen als de laag wordt gemaakt, maar u kunt hem wijzigen. U kunt de naam van een laag veranderen door ofwel er op te dubbelklikken in het dialoogvenster Lagen, of door daar met rechts te klikken en dan het bovenste item te selecteren in het menu dat verschijnt, Laagattributen bewerken.

Aan- of afwezigheid van een alfakanaal

  Een alfakanaal codeert informatie over hoe transparant een laag is op elk beeldpunt. Het is zichtbaar in het dialoogvenster Kanalen: wit is volledige dekking, zwart is volledige transparantie en grijsniveaus is gedeeltelijke transparantie.

  De achtergrondlaag is speciaal. Als u zojuist een nieuwe afbeelding hebt gemaakt, heeft het slechts een laag, wat de achtergrondlaag is. Als de afbeelding is gemaakt met een ondoorzichtig type Vulling, heeft deze laag geen alfakanaal. Verkrijgen van een achtergrondlaag met transparantie, ofwel maak uw nieuwe afbeelding met een transparant type Vulling, of u gebruikt de opdracht Alfakanaal toevoegen.

  Als u een nieuwe laag aan een afbeelding toevoegt, zelfs als die geheel ondoorzichtig is, zal die altijd automatisch een alfakanaal krijgen.

  Elke laag, anders dan de onderste laag, van een afbeelding heeft automatisch een alfakanaal, maar u kunt geen weergave in grijswaarden zien van de alfawaarden. Bekijk Alfa in de woordenlijst voor meer informatie.

  Voorbeeld van alfakanaal.

  Afbeelding 8.2. Voorbeeld alfakanaal: Basisafbeelding

  Originele afbeelding.

  De afbeelding heeft drie getekende lagen met pure 100% ondoorzichtige Rood, Groen en Blauw. De huidige laag is de rode.

  In het dialoogvenster Kanalen is het toegevoegde alfakanaal wit, omdat de afbeelding niet transparant is, omdat er ten minste een 100% ondoorzichtige laag is. Omdat de huidige (rode) laag 100% ondoorzichtig is, is er geen groen en geen blauw, dus de corresponderende kanalen zijn zwart.

  Afbeelding 8.3. Alfakanaal voorbeeld: Een transparante laag

  Het linker gedeelte van de eerste laag is transparant gemaakt (via Paragraaf 2.2, “Rechthoekige selectie”, en daarna Bewerken → Wissen).

  De tweede laag, groen, is zichtbaar.

  Het alfakanaal is nog steeds wit, omdat er een ondoorzichtige laag in dit deel van de afbeelding staat.

  Afbeelding 8.4. Alfakanaal voorbeeld: Twee transparante lagen

  Het linker gedeelte van de tweede laag is transparant gemaakt.

  De derde laag, blauw, is zichtbaar door de eerste en tweede laag heen.

  Het alfakanaal is nog steeds wit, omdat er een ondoorzichtige laag in dit deel van de afbeelding staat.

  Afbeelding 8.5. Alfakanaal voorbeeld: Drie transparante lagen

  Het linker gedeelte van de derde laag is gewist. In dit geval werkt de opdracht Wissen als de Gum en gebruikt de achtergrondkleur van de Gereedschapskist.

  Het linker gedeelte van de derde laag is ondoorzichtig, omdat de achtergrondlaag geen alfakanaal heeft.

  Het alfakanaal is nog steeds wit.

  Afbeelding 8.6. Alfakanaal voorbeeld: Alfakanaal toegevoegd aan de achtergrond

  We gebruikten de opdracht Laag → Transparantie → Alfakanaal toevoegen, op de (blauwe) achtergrondlaag. Het linker gedeelte van de afbeelding is nu volledig transparant geworden en heeft de kleur van de pagina waarop de afbeelding wordt weergegeven.

  Het linker gedeelte van de blauwe laag is transparant geworden.

  Het linker gedeelte van de miniatuur alfakanaal is zwart (transparant) in het dialoogvenster Kanalen.

Modus voor de laag

  De laagmodus wordt bepaald door de afbeeldingsmodus (bekijk het vorige gedeelte), en de aan- of afwezigheid van een alfakanaal. GIMP ondersteunt momenteel RGB, RGBA, Grijswaarden, GrijswaardenA, Geïndexeerd, en GeïndexeerdA.

  De belangrijkste reden waarom dit van belang is, is dat sommige filters (in het menu Filters) alleen een subset van modi voor lagen accepteren, en in het menu lijken te zijn uitgeschakeld als de actieve laag geen ondersteunde modus heeft. Vaak kunt u dit rechtzetten door de modus van de afbeelding te wijzigen, of door een alfakanaal toe te voegen of te verwijderen.

Zichtbaarheid

  U kunt een laag verbergen zodat die niet het eindresultaat van uw afbeelding beïnvloedt, door te klikken op het symbool Oog in het dialoogvenster Lagen. Dit wordt “schakelen met de zichtbaarheid” van de laag genoemd. De meeste bewerkingen op een afbeelding behandelen uitgeschakelde lagen alsof zij niet bestaan.

  Wanneer u werkt met afbeeldingen die veel lagen bevatten, met variërende dekkingen, kunt u vaak een beter beeld van de inhoud van de laag, waarop u werkt, krijgen door enkele van de andere lagen te verbergen.

  | Tip
  Wanneer u de Shift-toets ingedrukt houdt terwijl u op het symbool van het oog klikt, zal dat er voor zorgen dat alle lagen, behalve die waarop u hebt geklikt, worden verborgen.

Actieve laag

  Gewoonlijk, activeert u een laag, om erop te werken, door erop te klikken in de lijst met lagen. Wanneer u veel lagen hebt, is het zoeken, naar tot welke laag een element van de afbeelding behoort, niet gemakkelijk: druk dan op Alt en klik met het muiswiel op dat element, om de laag ervan te activeren. De beschikbare lagen zullen worden doorlopen (beginnend vanaf de bovenste), terwijl de Alt ingedrukt blijft en de gekozen laag zal tijdelijk worden weergegeven in de statusbalk.

Instellingen laag vergrendelen

  Als u rechts klikt van het symbool oog, kunt u de instellingen voor vergrendelen voor de laag selecteren.

Laageffecten

  Direct links van de miniatuur van de afbeelding, zult u het pictogram Laageffecten zien, als die laag effecten heeft die aan die laag zijn toegevoegd.

  Bekijk Laageffecten voor meer details.

Grootte en grenzen

  In GIMP komen de grenzen van een laag niet noodzakelijkerwijze overeen met de grenzen van de afbeelding waarin die is opgenomen. Wanneer u bijvoorbeeld tekst maakt, behoort elk item tekst aan zijn eigen afzonderlijke laag en de grootte van de laag wordt automatisch aangepast om de tekst op te nemen, en niets meer.

  Ook wanneer u een nieuwe laag maakt met knippen-en-plakken, wordt de nieuwe laag net groot genoeg gemaakt om het geplakte item in te laten passen. In het afbeeldingsvenster worden de grenzen van de momenteel actieve laag weergegeven met een omtrek van een zwart-en-geel gestreepte lijn. Indien meer dan een laag is geselecteerd, zal het een omtrek weergeven van het vierkant dat alle geselecteerde lagen omsluit.

  De belangrijkste reden waarom dit van belang is, is dat u niets met een laag kunt doen buiten zijn grenzen, tenzij u Lagen uitbreiden hebt ingeschakeld in de gereedschapsopties voor tekengereedschappen. Als dit u problemen oplevert, kunt u de dimensies van de laag veranderen met een van de verschillende opdrachten die u kunt vinden nabij de onderzijde van het menu Laag.

  | Opmerking
  De hoeveelheid geheugen die een laag consumeert wordt bepaald door zijn dimensies, niet door zijn inhoud. Dus, als u werkt met grote afbeeldingen of afbeeldingen die veel lagen bevatten, zou er winst te behalen zijn door lagen te verkleinen tot hun minimaal mogelijke grootte.

Dekking

  De dekking van een laag bepaalt het bereik tot hoever het kleuren, van lagen eronder in de stapel, laat doorschijnen. Dekking heeft een bereik van 0 tot en met 100, waarbij 0 volledig transparant betekent en 100 volledig ondoorzichtig betekent.

Modus

  De modus van een laag bepaalt hoe kleuren van de laag worden gecombineerd met kleuren uit de onderliggende lagen om een zichtbaar resultaat te produceren. Dit is een voldoende complex en voldoende belangrijk concept om een gedeelte van zichzelf te verdienen, wat volgt. Bekijk Paragraaf 2, “Modi voor de laag”.

Laagmasker

  In aanvulling op het alfakanaal is er een andere manier om de transparantie van een laag te beheren: door een laagmasker toe te voegen, wat een extra tekengebied voor grijswaarden is, geassocieerd met de laag. Een laag heeft niet standaard een laagmasker: het moet specifiek worden toegevoegd. Laagmaskers, en hoe ermee te werken, worden veel uitgebreider beschreven in het gedeelte Laagmasker.

10.2. Een eenvoudige vorm maken |  | 2. Modi voor de laag

Report a bug in GIMP Rapporteer een fout in de documentatie